2018 азæн «Ирон къæлиндарты» тыххæй (Газета «Пульс Осетии» №9, март 2018)

2018 азæн «Иудзинад» скодтой къæлиндар. Æппæты уæле дзы сырхæй ныффыстой «Иудзинад». Фæлæ кæцы, уый дзы бæрæг нæу, æмæ «Иудзинæдтæ» сæхиуыл №1, №2, №3… куы сæвæриккой, уæд дзы, чи кæцы у, уый бæрæг уаид. Ацы къæлиндармæ йæ фыццаг бакастæй дæр адæймаг дисы бацæуы. Ис дзы 175 бæрæгбоны. Уыдонæй 3 – пысылмон бæрæгбæттæ, 1 – чырыстон бæрæгбон æмæ 9 Май. Схуыдтой йæ «Ирыстоны бæрæгбонты номхыгъд». Æмæ кæд æрмæст ирон бæрæгбæттæн нæу (170 бæрæгбоны), уæд æргом чырыстон бæрæгбæттæ 50-йæ къаддæр не сты. Уæдæ ма Ирыстоны ис буддизм, кришнаизм, зороастризм æмæ æндæр динтыл хæст адæмтæ дæр. Уæдæ дзуттаг иудейты дин дæр ис, æмæ уыцы адæм «Иудзинад»-æн æв- зæрæй цы ракодтой? Уыдоны бæрæгбæттæ дзы цæуылнæ ис? Уæлахизы бæрæгбон 9 Май дзы ныффыстой, уæд сылгоймæгтæн аргъ цæуылнæ кæнынц – 8 Мартъи дзы нæй. «День строителя» дзы нæй, æмæ ма иу 50 бæрæгбоны, æппæт Уæрæсейы бæрæгбæттæй дæр дзы нæй. Уый, сæ къæлиндарæн ахæм ном кæй æрхъуыды кодтой, уый фæдыл. Ныр та 170 ирон бæрæгбоны тыххæй. Зæгъæм, Цгъойты Хазби ирон къæлиндартæ мыхуыр кæны рагæй, æмæ йын йæ къæлиндар æмæ «Иудзинад»-ы къæлиндармæ куы æркæсæм, уæд сæ ирон бæрæгбæттæ хауынц алы бонтæм. Мæнæ иу цалдæр дæнцæджы, се ‘ппæт æгæр бирæ сты.
Куыд уынут, афтæмæй «Иудзинад»-ы фæнды, ирон адæм цæмæй сæ бæрæгбæттæ иумæ ма кæной, цæмæй ныххæлиутæ уой. Уацилла – 6 хатты, Тутыртæ – 4 хатты, Фæлвæра – 5 хатты, Мыкалгабыр – 4 хатты, Хуыцауы дзуар – 9 хатты, Реком – 4 хатты (иу ран та дзы Рекомæн бæрæгбон цæуы къуырийы дæргъы), Цыппурс – 6 хатты. Куыд уынæм, афтæмæй 170 бæрæгбоны æгъгъæд нæу, фæлæ ма дзы иуæй-иуты хъуамæ фарæстгай хæттытæ кæнæм. 170 бæрæгбоны номхыгъдыл «Иудзинад»-ы разамындæй тынг бирæ адæм бакуыстой. Сæ иу дзы йæхи мыггаг æмæ ном дæр бафыста. Уый ма 2017 азæн дæр рауагъта къæ- линдар æмæ дзы, хъыгагæн, бынæй мæн дæр бафыста. Хоры куывды бæрæгбон кæй ферох кодта, уый диссаг нæу, фæлæ ма дзы ног бæрæгбон дæр æрхъуыды кодта – «Ног чызджыты бæрæгбон». 2018 азы къæлиндары бынтон диссæгтæ бакæсæн ис. Зæгъæм, ахæм бæрæгбæттæ: «Уастырджийы кувæндон», «Хуыцауы кувæндон», «Сау дзуары бæрæгбон», «Уастырджийы дзуар», «Ног дзуары æрвитæн бон», «Устыты куывд», «Зилахар», «Устур Хуыцау», «Хуыцау», «Устур Хуыцауы бонтæ». Ахæм ногдзинæдтæ ам бирæ фенæн ис. Къæлиндартæ кæныны размæ уал адæймаг хъуамæ бамбара хуымæтæджы хабæрттæ: – Ирон адæм кувæндæттæн бæрæгбæттæ никуы кодтой. – Сау дзуары бæрæгбон куыд æмбаргæ у? Сау дзуар дзы кæцы у? – Сау барæджы дзуары бæрæгбон ис, йæ кувæндон Бызы бын. Адон та ныффыстой Сау барæг. Бызы бын Сау барæгмæ нæ кувынц, фæлæ йын цы зæд, цы дуаг баххуыс кодта, уымæ. – Уæдæ бынтон диссаг у «Уастырджийы дзуар». Уастырджийæн ма йæхицæн дæр дзуар ис, уый «Иудзинад» куыдæй базыдтой? Ахæм диссæгтæ ацы номхыгъды бирæ ис, фæлæ дзы скæнын хъæуы хатдзæгтæ. Чи йæ кодта, уыдон æй скодтой сæ хорз зæрдæйæ, уый мæ уырны. Ирон адæмæн балæггад кæныныл кæй архайынц, уый дæр мæ уырны, уæдæ æнæрæдигæ адæймаг дæр нæма райгуырд. Фæлæ, цы хъуыддаг не ‘мбарай, уым дæхи размæ ма тæр. Къæлиндар (куыдфæнды йæ куы схонай), уæддæр хъуамæ адæмы кæрæдзиуыл бæтта, кæд иу адæм стæм, уæд нæ бæрæгбæттæ дæр хъуамæ иухуызон уой, æмæ сæ иумæ кæнæм. «Стыр Ныхас»-æй чидæртæ, Цгъойты Хазби, ирон æгъдау фæрæсугъддæр кæныныл чи архайы, ахæм æхсæнадон къордтæ, ацы хъуыддаг чи æмбары, ахæм адæймæгтæ иумæ куы æрæмбырд уаиккой æмæ йыл лæмбынæг куы æрныхас кæниккой, уæд уаид хорз.

ХЪАЙТЫХЪТЫ Бола

Комментарии

Комментарии к данной статье отсутствуют

Добавить свой комментарий

Ваше имя:
Код:
Комментарий: