МАХМÆ УАЗÆГУАТЫ – ЖУРНАЛ «МАХ ДУГ»  (Газета «Пульс Осетии» №49, декабрь 2017)

Абон журнал «Мах дуг» у газет «Пульс Осетия»-йы уазæг. Нæ зынаргъ газеткæсджыты зонгæ кæнæм журналы ног æрмæджытæй иу къордимæ.
ХУЫБЕЦТЫ Альбинæ
Ногиры астæуккаг скъолайы
9-æм къласы ахуырдзау

САУИ ÆМÆ БУРИ

Иу бон урокты фæстæ асинтыл фæцæйхызтæн нæ фатермæ. Æвиппайды мæ размæ кæцæйдæр рауад иу гыццыл сау гæды. Æрлæууыд æмæ мын комкоммæ кæсы мæ цæстытæм. Цыдæр æй фæнды зæгъын. Æз мæ цыды кой кæнын. Сауи (фæстæдæр æй схуыдтам афтæ) мæ разæй алидзы, æрлæууы æмæ та мæм æдзынæг ныккæсы. Æрæджиау бамбæрстон: хæринаг агуры. Мæ зæрдæ суынгæг æмæ йæм дзурын: – Гино, цом махмæ. Сауи алыгъди, стæй та æрлæууыди нæ фатеры цур. Катайы бахаудтæн: куыд сæмбæлдзæни нæхи гæды Бури хæддзу уазæгыл? Цæй, цы уа, уый уæд! Бакодтон дуар, хонын æй мидæмæ. Сауи нæ уæнды – бамбæрста: ис дзы фысым. Тыххæй йæ бакодтон. Лæууы мæ къæхты цур, размæ нæ комы. Уæдмæ иннæ уатæй рахызти мæ мад, фæзынди Бури дæр. – Ацы саурæсугъд та дын кæм уыди? – дзуры дзыцца. – Рацу, гино, мæ фæстæ æмæ дæ æхсырæй хорз фенон. Сауи йæхи сраст кодта æмæ азгъордта мæ мады фæдыл. Бури йæм уыцы хъуынтъызæй кæсы, райдыдта хъуыр-хъуыр кæнын, йæхи æппары Сауийырдæм: – Гъ-гъ-гъ! – фырмæстæй дыууæрдæм ратæх-батæх кæны Бури. Сауи, мæгуыр, фæтарст, йæ хæрын фæуагъта æмæ мæ къæхты бын амбæхсти. – Бури, æрсабыр у. Сауи абонæй фæстæмæ де ‘мбал уыдзæни, ничи йын ис, – лæгъстæтæ кæнын Бурийæн. Фæстагмæ Бури хъуыр-хъуыргæнгæ ацыди. Рæстæг цыди, фæлæ Бури раздæрау фыдæхзæрдæ дардта Сауимæ. Иуахæмы та карнизы сæрмæ сбырыд æмæ уыцы схъæлæй фæцæйцыди. Цалдæр къахдзæфы куы акодта, уæ йæхи нал баурæдта æмæ йæ тъæпп зæххыл фæцыд. Йæ бон сыстын нал уыди. Сауи йæм бауад, йæ зæрды йын уыди баххуыс кæнын, фæлæ... Ахъуыды кодта, фæстæмæ фездæхт æмæ мæ мадмæ базгъордта, йæ фæдджи йын раивæзта. Мæ мад бамбæрста, Бурийыл цыдæр кæй æрцыд, уый, бауад æм, фелвæста йæ æмæ йæ дохтыртæм ахаста. Афтæ Сауийы фæрцы Бури баззад удæгасæй. Уæдæй фæстæмæ хæларæй цæрын байдыдтой дыууæ гæдыйы, хъазыдысты иумæ. Цæвиттон, æнæ кæрæдзи нал фæрæзтой.

Эзопы æмбисæндтæ

212. Æлвыд фыс

Иу æнарæхст лæг йæ фысы æлвыдта æмæ йын-иу йæ царм фæлыг кодта. Уæд æм фыс дзуры: «Кæд дæ къуымбил хъæуы, уæд дæ кард уæлдæрты уадз, кæд дæ фыдызгъæл хъæуы, уæд та мæ уыцы иу æргæвст акæн, науæд мын мæ буар куы иу ран фæлыг кæныс, куы иннæ ран». Æмбисонд æвдисы: цавæрфæнды хъуыддагмæ дæр æнарæхст адæймæгтæ ма ‘вналæнт.

218. Маймулийы лæппынтæ

Дзурынц, маймулитæн, дам, дыгай лæппынтæ гуыры. Гъемæ, дам дзы мад иуы фæуарзы, фæзилы йæм, иннæмæй та йæ удхæссæг уыны æмæ йæ йæхи бар ныууадзы. Фæлæ Хуыцау хъуыддæгтæ афтæ саразы, æмæ мад буц кæмæй вæййы, дыги-дыги кæмæн фæкæны, уыцы лæппын амæлы, иннæ та цардæгасæй баззайы. Æмбисонд амоны: алцыдæр аразгæ у Хуыцауы фæндæй.

224. Хъæддаг хуы æмæ рувас

Хъæддаг хуы бæласы бын лæууыд æмæ йе ссыртæ цыргъ кодта. Рувас æй афарста, нæдæр, дам, цуанæттæ æввахс искуы ис, нæдæр æндæр исты фыдбы
лыз, уæд, дам, де ссыртæ цæмæ цæттæ кæныс. Хъæддаг хуы йын дзуапп радта: «Дзæгъæлы сæ нæ цыргъ кæнын: исты фыдбылыз куы ‘рцæуа, уæд мæ мæхи цæттæ кæнынмæ нал æвдæлдзæн, фæлтау мын уадз æмæ ифтонг уой». Тæссаг уавæртæм рагацау цæттæ кæнын хъæуы – ахæм у æмбисонды хъуыды.

Цитатæтæ
* * *
Коррупци дæргъмæ-уæрхмæ ахъардта, зæгъæн ис, æппæт бæстæйы уæлдæр разамынды алыхуызон структурæты... Официалон бæрæгзонæнтæм гæсгæ 2016 азы Уæрæсейы коррупцийы аххосæй зианты нымæц схызти 78 миллиард соммæ. Доллæрджын миллионерты нымæц фæци 10 проценты фылдæр. Уæрæсейæгтæн сæ 40 процентæн та цæрæнхостæ амал кæнынæн дæр нæ фаг кæны æхца. Л.В. Расторгуева. Пятая газета, 2017, №26

* * * 

Кадрты фарста ис заууаты уавæры. Уымæ гæсгæ поликлиникæты рынчынтæ дæргъæй-дæргъмæ рады лæууынæй бастайынц, дохтыртæ нæ фаг кæны, æмæ адæм стыр хъизæмæрттæ æййафынц. Ацы хабар абон нæ райдыдта. 90-æм азты æнæниздзинад хъахъхъæныны системæ фехæлдæуыд. Уæд, хицæутты нымадмæ гæсгæ, паддзахады хардзæй цы студенттæ ахуыр кæны, уыдон бæлвырд-бæрæг бынæттæм хъуамæ æрвыст мауал цыдаиккой, цæвиттон, сæхи бар сæ ауагътой. Уыцы æбæрнон уынаффæ æркодта ныры уæззау уавæрмæ: дæрддзæф хъæууон районтæй медицинон кадртæ ивылын байдыдтой фæрнджындæр бынæттæм. Цæмæй ацы къуырцдзæвæнæй фервæзæм, уый тыххæй раздæхын хъæуы раздæры æгъдæуттæм: паддзахады хардзæй чи ахуыр кæны, уыцы фæсивæды æнæмæнг æрвитын хъæуы нысангонд бынæттæм. Мингай дохтыртæй нын ницыуал пайда ис. Медикты царды уавæртæ дзæвгар февзæрдæр сты – социалон гарантитæ нал ис. Иумæйаг паддзахадон политикæ нæй медицинон кусджытæн социалон гарантиты тыххæй. Алы регионы разамонджытæ дæр хъуыддагмæ кæсынц, сæхи куыд фæнды, афтæ. Растдæр зæгъгæйæ та, регионтæй иутæ цыдæр мадзæлттæ аразынц, иннæтæ та – нæ.

Леонид Рошаль,
Национ медицинон палатæйы сæргълæууæг.
АиФ, 2017, №37

* * *

Венесуэлæ 2012–2013 азты Уæрæсейæ æфстау цы 3 миллиард сомы райста, уыдонæй 950 милуаны нæ бафыста. Киргизийæн та 240 милуан доллæры æфстау ныххатыр кодта нæ бæстæйы хицауад. Кубæ, Манголи, Афганистан æмæ нæ æндæр паддзахæдтæ дардтой миллиардтæ, уыдон дæр доны къусы сæфт фæкодтой... Гъе, фæлæ Уæрæсе йæхи адæмæн нæ хатыр кæны нæдæр хъалонтæ, нæдæр коммуналон хæрдзтæ-фиддонтæ.

АиФ, 2017, №24
Рагон китайаг зонды ныхæстæй

* * *

Конфуций загъта: «Мæн æппындæр дзурын нæ фæнды». Цзы-гун ын афтæ: «Нæ ахуыргæнæг куы ницы дзура, уæд мах цы базондзыстæм?» Ахуыргæнæг загъта: «Арвы искуы дзургæ фехъуыстат? Никуы. Фæлæ уæддæр афæдзы афонтæ кæрæдзи ивгæ цæуынц, зæххыл цæрæгудтæ гуырынц. Арв та лæууы æнæдзургæйæ».

* * *
Конфуций-иу, саутæ чи дары, стæй куырм чи у, ахæм адæймаджы куы федта, уæд-иу æнæмæнг сыстади, сæ рæзты-иу куы фæцæйцыд, уæд та-иу йæ цыд фæтагъддæр кодта.

Ногæй æмæ та ногæй дзурæм ирон адæммæ: «Хорз адæм! Курæм уæ: ма базивæг кæнут 2018 азы фыццаг æмбисæн нæ национ журнал «Мах дуг» рафыссынмæ. Йæ рафыссыны аргъ афæдзы дыккаг æмбисæн – 300 сомы æмæ 6 капеччы. Индекс 73247.

Дзæуджыхъæуккæгтæн, ныронг куыд уыд, афтæ журнал рафыссæн ис редакцийæн йæхи мидæг дæр. Уый сын асламдæр сыстдзæни, æнæхъæн афæдзæн – 240 сомы, афæдзы æмбисæн та – 120 сомы.

Редакцийы адрис: Дзæуджыхъæу, Къостайы проспект, 11, Мыхуыры хæдзар, «Мах дуджы» редакци.

 

 

 

Комментарии

Комментарии к данной статье отсутствуют

Добавить свой комментарий

Ваше имя:
Код:
Комментарий: