Æппæтдунеон æхсæнадон змæлд «Иры Стыр Ныхас»-ы æгъдæутты комитеты  СИДТ Ирыстоны фæсивæдмæ

А фæстаг азты, не ’гъдæуттæ фæхуыздæр сты, фæлæ, хъыгагæн, уыдон чи халы, ахæмтæ дæр нæм уыдис æмæ ис. Фæзындис нæм хъæздгуытæ æмæ мæгуыртæ. Мæгуыртæ сæхи барынц хъæздгуытыл. Уыдоны фæзмгæйæ иуæй-иутæ мардæн дæр аразынц хъæздыг фынгæвæрд, хæсты бацæуынц, стæй сæ хæстæ афæдзæй-афæдзмæ фидынц. Ис нæм ахæмтæ дæр, кæцытæ фес-ты карз нозт æмæ хъылмайы бын. Уыдоны нымæц у (æрмæстдæр фыст чи æрцыд) 4 785 адæймаджы, уыдонæй 463 сты сылгоймæгтæ. Карз нозты тыххæй йæхи, йе ’фсымæры, йæ мады кæнæ йæ фыды чи бафхæрдта, ахæмтæ дæр нæм уыдис, æмæ сæ мауал æмбæхсæм.

Ир у гыццыл адæмы хатт æмæ хъуамæ рæзгæ кæна æмæ фылдæрæй-фылдæр кæна. Фæлæ уый нæ къухы нæма бафтыд.
Нæ кæстæртæ афоныл сæ цард нæ аразынц, хъомыл кæнынц иу, дыууæ сывæллоны, стæм æртæ æмæ фылдæр. Афтæмæй ирон адæмы нымæц къаддæр кæны.
2015 азы нæ республикæйы райгуырд 10 261 сывæллоны. 2014 азимæ абаргæйæ уыдоны нымæц фæкъаддæр 537, кæнæ 5%. Сывæллæтты райгуырд фæкъаддæр Дзæуджыхъæуы 3,2%, Æрæфы — 19%, Рахизфарс районы — 10,3%, Горæтгæрон районы — 10%.
Æркæсæм мæнæ ацы уавæрмæ.

Куыд уынут, афтæмæй фылдæр сывæллæттæ гуырынц, 20–24, 25–29, 30–34 кары чи ис, уыцы мадæлтæн.
Хъыгагæн, алы дыккæгæм-æртыккæгæм бинонты цард хæлы, рахицæн вæййынц. Уыдоны нымæц 2015 азы уыдис 1 848 бинонтæ.
Нæ мадæлон æвзаг рох кæнын байдыдтам. 2014 аз ирон сывæллæттæй фыццæгæм кълæстæм ахуырмæ чи бацыд, уыдонæй 80% Дзæуджыхъæуы æмæ 60% Беслæныхъæуы мадæлон æвзаг нæ зонынц. Ныр уыдон скъолаты мадæлон æвзаг ахуыр кæнынц куыд фæсарæйнаг. Нæ студенты астæу, куыд æмбæлы, ахæм æхсæнадон куыст нæ цæуы. Уымæ гæсгæ иуæй-иутæ тырнынц фæсарæнтæм, уæлдæр ахуыр куыд райса, уый фæдыл. Æфсон та кæнынц, ам Ирыстоны куысты бынат ссарын тынг зын у, зæгъгæ.
Мах кусын хъæуы уыцы фарстатыл дæр, цæмæй адæм Ирыстонæй ма лидзой алы рæттæм.
Нæ хорз, уарзон кæстæртæ! Æппæтдунеон æхсæнадон змæлд «Иры Стыр Ныхас»-ы æгъдæутты комитет сымахмæ СИДЫ!
Уæ фыдæлтæ зын уавæры бирæ фæтухæн кодтой, цæмæй сымах абон хорз цардæй цæрат, уымæ гæсгæ уæ хистæртæм хъусут, аргъ æмæ сын лæггад кæнут.
Кæмдæриддæр куы уат æмæ цыфæнды уавæрты куы цæрат, уæддæр хъуыды кæнут уæ бинонты, уæ мыггаджы хистæртыл, ирон адæмыл. Уыдонæн кадгæнæг ут æмæ сын мæт æмæ фыдбылыз-дзинад макуы æрхæссут.
Нæ ирон æгъдæуттыл ахуыр кæнут æмæ уæ кæстæрты дæр раст фæндагыл аразут, цæмæй ирон адæмы кад æмæ намыс ма фесæфа.
Уæ цард аразут. Чызгæй æмæ лæппуйæ дæр æнæ мой æмæ æнæ усæй йæ афонæй фæстæмæ куы баззайы, уæд уый аив нæу. Нæ фыдæлтæ-иу афтæ дзырдтой, бирæ бындзытæ кæм уа, мыд дæр уым ис, зæгъгæ. Уымæ гæсгæ бирæ цот хъомыл кæнут, цæмæй нæ мыггæгтæ æмæ ирон адæм фылдæрæй-фылдæр кæной, æмæ уый та сымахæй аразгæ у.
Кæрæдзийы фылдæр уарзут æмæ фидар зондыл хæст ут. Гæнæн æмæ амалæй хъæуы кусын, бинонты дарын æмæ фæразын, цы куысты æмæ уавæры цæрут, уым.
Архайут спортивон хъуыддæгтыл æмæ тырнут зонындзинады бæрзæндтæм.
Уæхи æмæ иннæты дæр хъахъхъæнут карз нозт æмæ хъылмайæ.
Уæ цард, куыд æмбæлы, афтæ аразут афоныл, ма йæ æргъæвут райсоммæ куыст, æхцайы фæрæзтæ æмæ фатеры æфсонæй.
Уæ кæстæрты раст фæндагыл аразут. Ма халут уæ цард, сывæллæтты сæр хъуыды кæнут æмæ сæ æнæ фыд кæнæ мад ма уадзут.
Алы бинонтæ дæр хъуыды кæнæнт райсомы боныл. Хъомыл кæнут бирæ сывæллæтты, уый у махæн нæ сæйрагдæр хæс.
Чындзæхсæвты æмæ марды кæндты стыр гуыппытæ æмæ фынг-
æвæрд ма кæнут. Ма хонут сæдæгай æмæ мингай адæймæгты. Дæ фадатмæ гæсгæ уæд дæ фынгæвæрд дæр, никæй зæрдæ уыл фæхуддзæн.
Зонут, райсом мах бынаты æрлæудзыстут сымах. Ис æмæ уын уыдзæнис кæстæртæ. Сымах уæхæдæг нæ ирон æгъдæуттæ куы нæ зонат, уæд куыд ахуыр кæндзыстут уæ кæстæрты? Уыцы хъуыд-дæгтыл кусын райдайын хъæуы абон, кæннод байрæджы кæндзыс-тут.
Нæ уарзон буц кæстæртæ! Хорз зондыл хæст ут! Нæ сидт, нæ ныстуан нын райсут æмæ сæ æххæст кæнут. Уæ цард уæхæдæг аразут, Хуыцауы уазæг ут, æмæ амондджынæй уæ къухы бафтæд бирæ хорздзинæдтæ, уæ хистæрты сæр хъуыдыгæнгæйæ, Ирыстоны кадæн!

Комментарии

Комментарии к данной статье отсутствуют

Добавить свой комментарий

Ваше имя:
Код:
Комментарий: