Медойты Светланæ: «О, куыд хорз у цард æртахджын хуссæрттыл, Æз тæхын дæумæ фæндыры рухс зæлтыл!»

Нæ фарны зæхх Ирыстон Хуыца-уы арфæйæ у æрдзæй фыдрæсугъд, зæдбадæн, стыр кур-диæттæй хъæздыг. Нæ курдиæтты се ’ппæты куы нымайæм, уæд æвæджиауы бирæ сты. Фæлæ мæ фæнды иу курдиаты фæлгонц рай-гом кæнын нæ Ирыстоны дзыллæтæн. Уый у Уæрæсейы Федераци-йы сгуыхт артисткæ Медойты Светланæ. Уый ныр дыууиссæдз азæй фылдæр ирон аивадæн лæггад кæны. Зараг Булæмæргъæн йæ ном канд нæхи рес-публикæйы æмæ Уæрæсейы хъуыстгонд нæу, фæлæ ма суанг фæсарæнты: Турчы, Америкæйы, Чехословакийы, Венгрийы, Испанийы, Италийы æмæ иннæ фæсарæйнаг бæстæты дæр.
Медойты Светланæ ивгъуыд æнусы 70-æм азтæй фæстæмæ йæ цард, йæ бон снывонд кодта ирон сценикон æмæ зарды аивадæн. Цæй амондджын у артисткæ, йæ фыццаг къахдзæфтæй ирон культурæйы йæхицæн æнæхин, дысвæлдæхт фыдæбонæй, йæ бирæвæрсыг курдиатæй бындурон бæрзонд мæсыг чи самадта, адæмæн уарзон чи у! Амондджын вæййынц, йæ цæхæркалгæ уды артмæ йæхи чи батавы, зæрдæскъæфгæ зардмæ рухс æнкъарæнты ахæсты базырджын чи свæййы, уыцы ирон дзыллæтæ дæр.
Светланæ хæрзæрыгонæй аздæхта йе ‘ргом аивады диссаджы арф дунемæ. Мæздæджы районы Веселæйы хъæуы скъоладзауæй мадæлон æвзаг æмæ литературæ фылдæр кæй уарзта, уый дзæгъæлы нæ уыд. Йæ зæрдæмæ цыдысты сылгоймаджы æрдхæрæны ирд, фæлæ трагикон фæлгонцтæ: Хетæгкаты Къостайы «Сидзæргæс»-æй Сидзæргæсы сурæт, «Фатимæ»-йæ Фатимæйы сурæт, Земфирæйы сурæт А. С. Пушкины «Цигантæй». Афтæмæй аивады арф дуне йæхимæ здæхта æмæ æлвæста æвзонг чызджы. Арæх-иу йе ‘мбал ахуырдзаутимæ æвæрдтой æмæ æвдыстой хъæуы цæрджытæн спектакльтæ, архайдта скъолайы, стæй районы æркастыты.
Курдиатджын, зæрдæргъæвд чызг ивгъуыд æнусы 70-æм азты æрвыст æрцыд Дзæуджыхъæумæ республикон литературон æркастмæ. Уый аив бакаст Хетæгкаты Къостайы поэмæ «Фатимæ»-йæ скъуыддзаг — Фатимæйы монолог. Чызджы зæрдæ афтæ тынг айста сылгоймаджы трагикон сурæт, æмæ йæ ролы бацыд. Адæмы дисы бафтыдта йæ зæрдæскъæфæн хъазтæй, тынг рæсугъд фидыдта ирон аив дарæсы — разгæмтты. Адæм ыл иууылдæр сæ цæст æрæвæрдтой. Скъолайы фæстæ Медойты чызг бацыдис, ГИТИС-æн Дзæуджыхъæуы цы филиал уыд, уырдæм ахуыр кæнынмæ.
Фæстæдæр Ирон театры сценæйы ирдæй рабæрæг йæ театралон курдиат. Чеджемты Георы пьесæмæ гæсгæ спектакль «Цола»-йы Светланæ æнтыстджынæй ахъазыд Дзыкъуылайы ролы. Адæм ын уыцы фæлгонц никуы ферох кæндзысты. Туркаг горæттæ Стамбул æмæ Анкарайы ирон цæрджытæ дæр Светланæйы бахъуыды кодтой æрмæст йæ зарджытæм гæсгæ нæ, фæлæ Дзыкъуылайы рольмæ гæсгæ дæр. Ныр дæр æй йæхи номæй нæ хонынц, фæлæ — Дзыкъуыла.
Уæдæ ирон Булæмæргъы зарды аивады тыххæй цы ис зæгъæн, иттæг хорз йеддæмæ. Немыцаг философ Иоганнес Бехеры загъдау: «Иу ныхас, науæд иу зарæджы вæййы ахæм тых, æмæ нынкъуысын кæны æппæт дзыллæ дæр зæххæнкъуыстау». Афтæ рауад йæ фыццаг зарæг хæстон темæйыл — «Мадæлты фæдзæхст» (Сланты Эллæйы ныхæстæ æмæ мелоди).

Хæст куы фæцис, уæд цымæ кæм стут,
Уал азы æнхъæлмæ уæм кæсын?
Сау сыджыт у, чи зоны, уæ хъæццул,
Фæлæ уæ куыд тынг фæндыд цæрын.
Мадæлты фæдзæхст — макуыуал уæд хæст!
Уадз æмæ æрыгон фæлтæр ма базона хæсты цæхæр,
Уый басыгъта мæ хъæбулты кæмдæр.

Уый фæстæ уыд «Дзигойы зарæг» (адæмон ныхæстæ, адæмон мелоди), «Тар хъæды бæлас» (Хацырты Сергейы ныхæстæ). Кæд адæммæ алкæмæ телевизор нæ уыд, уæддæр хъæуты дæр дзыхæй-дзыхмæ истой йæ зарджытæ æмæ сæ зарыдысты. Афтæмæй æрыгон Светланæ фидарæй бакуывта бæрзонд аивады къæсæрмæ. Цал æмæ цал удрæбыны бацагайдтой йæ зарджытæ! Цал æмæ цал зæрдæйы асыгъдæг кодтой рыст æмæ мастæй сæ мидис æмæ зарды адæй. Чызджы курдиаты тæмæн бонæй-бон цырендæр æмæ артуддæр кодта. Абон дæр йæ концертты къух бакæнæнтæ дæр нæ вæййы.
Йæ зарджыты зæлтæ уалдзыгон дзæнгæрджытау сидынц уарзтмæ, Хурзæрины бардуагмæ, фæллоймæ, бæрзонддзинад æмæ сабырдзинадмæ, царды гуылфæнты иудзинадмæ. Йæ зарджыты хъуысынц æмæ зæлынц, йæ зæрдæйы арфы цы бæллицтæ хæлбурцъ кæнынц, уыцы хъуыдытæ: «Аивад, дæ номæн цæрын æз!», «Нæ зарджыты зæлтæ уæларвмæ куыд хъуысой!», «Мæ райгуырæн бæстæ — мæ хуыздæр зарæг!», «Æз тæхын дæумæ фæндыры рухс зæлтыл!».
Уды фарн æмæ хъæздыгдзинадæй Светланæйы фæнды йæ адæмы хъысмæт йæхимæ айсын, хорз сын ракæнын. Уый хорз æмбары, кæстæр фæлтæр фидæны цардаразджытæ кæй сты, æмæ сæ цырен кæны фæллоймæ, царды рæсугъддæр гуырæнтæм.
Махæн нæ фæсивæд царды тын уафы,
Фæллойы амонд афтæмæй ары.
Махæн нæ фæсивæд кафгæйæ зары,
Уарзондзинад дæр афтæмæй ары.
Æркафут, лæппутæ, æрсимут, чызджытæ,
Уæ хæрзконд уæнгтæ базмæлын кæнут!..
Куыд эстрадон зарæггæнæг артисткæ æнгом баст у нæ поэттæ æмæ композитортимæ. Уыдонимæ — Кокайты Тотрадз, Гæздæнты Булат, Тыбылты Леонид, Сергей Оганесян, Туаты Светæ, Евгений Воложанин, Кокайты Барис. Йæ зарджытæн тексттæ фыссы йæхæдæг дæр, уым вæййы нæ царды цин, рис, уарзты зæлтæ, патриотизмы мотивтæ æмæ дуджы азæлд.
О, хорз адæм, уæ базыр дæн сымахæн,
Æмæ мæ сымахмæ атæхын фæнды.
О, хорз адæм, уæ фæрцы дæн æз ахæм,
Æмæ уын бузныг уый тыххæй зæгъын.
Светланæ аивадуарзджыты размæ хæссы йæ курдиат, йæ гæнæнтæ куыд амонынц, афтæ æргом, цæстуарзонæй. Стыр курдиатджын артисткæ йæ концерттимæ цалдæр хатты хуынд æрцыд Мæскуыйы ирон диаспорæмæ. Уым ын уыд хицæн концертон программæтæ — моноспектакльтæ: «Æз артист дæн», «Уарзты базыртыл», «Тæхынц сыгъзæрин азтæ», «Я пою не для всех, я пою каждому», «Уарзты фæз», «Уалдзæджы дзæнгæрджытæ», «Уæлахизы уалдзæг». Уыцы проектты-иу ын баххуыс кодтой Ольгæ Вышлова, Хæдарцаты Махарбег, Боллоты Таймураз, Джиоты Юрик æмæ ма бирæтæ.
Фыдæлтæ раст загътой: цы байтауай, уый æркæрддзынæ. Кæддæр нæ уарзон Булæмæргъ ныссагъта Уарзты тала, донхæссæгау æм кодта артисткæ таламæ зæрдæйы тафсæй йе сфæлдыстадон фантази, æмæ дзы рауади рæхснæг, къабузджын бæлас! Абон бæлас рæзы бæрзонддæр, æмæ адæм цымыдис кæнынц артисткæйы концерттæм, дидинæджы къускмæ мыдыбындзытæ куыд тæхой, афтæ йæм ныр дæр æмбырдтæ кæнынц. Уыдон йæ зарджыты уынынц уды сыгъдæгдзинад, æцæг уарзт, сæрыстырдзинад, æвзæрын сæм кæнынц рагфыдæлты намыс æмæ цардмæ разæнгарддзинад.
РЦИ-Аланийы æмæ Уæрæсейы Федерацийы сгуыхт артисткæ Медойты Светланæ зæрдæйæ зары йæ иубæстон æмæ уарзон адæмæн. Хорз адæймаг, дам, адæмæн царды хос хæссы… Артисткæйы зæрдæ цæры аивадæй, хизы ногдæр, бæрзонддæр къæпхæнтæм. Уырдæм, уарзты дунемæ, йемæ хоны, аргъ ын чи кæны, уыцы адæмы.
Æз зæрдæты арф уидæгтæм хизын,
Уырдыгæй æдзух мæхицæн исын
Адæмы рæсугъд фæлгонцтæ,
Сагъæстæ, хъуыдытæ, монцтæ.
Ацы бонты ирон адæмы уарзон артисткæ Медойты Светланæ бæрæг кæндзæн йæ юбилей. Æмæ йæ фæнды зындгонд поэт Хостыхъоты Зинæйы ныхæстæй зæгъын адæмæн:
Куы мын æрцъæл кæна Зæххы фыдæх мæ зæрдæ,
Мæнæн фæстаг къахдзæф мæлæтон зын куы уа,
Уæддæр Рæстдзинады кувæн къæсæрмæ
Мæ фæстаг туджы ‘ртах фæхæсдзынæн зынгау.
Светланæйæн нæ зæрдæ зæгъы амондджын цард йæ бинонтимæ, бирæ азты ма æнтыстджын цы уа аивады, уыцы фæндиæгтæ!
Светланæ, Ирыстоны фарнæн не ‘вгъау кæныс дæ арæхстдзинад, ирон сылгоймаджы фарн, æмæ дæм дæ хъарутæ, дæ рæдаудзинад адæмæй дывæрæй здæхæнт! Уæлахиз уæд æцæг аивад!

БЫЗЫККАТЫ Земфирæ

Комментарии

Caseyhains, 14:14, 27 Янв. 2017

wh0cd367574 <a >for more</a> <a >diclofenac</a> <a >buy sildalis</a> <a >lexapro tramadol</a> <a >more hints</a> <a >buy acyclovir online</a> <a >phenergan</a> <a >generic for lasix</a> <a >elimite</a>

Добавить свой комментарий

Ваше имя:
Код:
Комментарий: