Дин æмæ йæ цагъайрæгтæ (Газета «Пульс Осетии»№13, апрель 2016)

Газет «Хурзæрин»-ы 24 декабры 2015 азы æмæ ацы азы 30 январы рацыд дыууæ диссаджы уацхъуыды: «Мæнг динтæн цæмæн табу кæнæм?» (Иронты И.) æмæ «Дин: хъæуы æви нæ?» (Дзабиты Зарбег). Ацы æрмæджытæ та мын мæ маст ногæй бацагайдтой. Мæ зæрдыл та æрбалæууыд дзæнæты бадинаг Джыккайты Шамилы ныхас: «Адæмы дины хуызæн къордтæ-дихтæ ничи ныккæндзæн». Куырыхон лæг фидарæй æууæндыд йæ ныхæсты рæстдзинадыл, дзургæ дæр æргом кодта, æмæ йæ нæ уарзтой, фесæфтой йæ, фæлæ нын йæ ныхæстæ зонд-зонæн сты абон дæр. Амырыкæн та Уæрæсейы ныхмæ æргомæй йæ къухы цы не ‘фты, уый аразы дины руаджы, цæмæй адæм ныддихтæ уой, кæрæдзи ныхмæ фæуой. Ома Уæрæсе йæхимидæг ныппырх уа. Бафиппаинаг у уый дæр, æмæ ацы дины политикæ нæ паддзахады разамындæн дæр пайда кæй у. Адæмæн сæ 85 проценты сты мæгуыр, нæй сын хос, хæринаг. Уæдæ ахæмты Хуыцауы хорзæх йеддæмæ цæмæй асайдзынæ. Кув æм, æмæ дын æрæппардзæн. Мæнæ Къостайы сидзæргæс йе ‘ххормаг хъæбултæн дуртæ куыд фыхта, цæмæй сæ æнхъæлмæ кæсгæйæ къæбæр ферох уа, уыйау.
Мæ ныхас мæ аргъуантæй райдайын фæнды. Уыдон кæд адæмы уавæрыл афтæ тыхсынц, кæд сæ динмæ здахынц, цæмæй сын æххуысгæнæг уа, уæд сæ цымæ стигъын цæмæ хъæуы? Цымæ сауджын искæуыл куы саргъауы, уæд уымæй йæ бæхæй рахауы, фидын ын цæмæ хъæуы? Январы мæйы мæ зонгæ бинонтæ сæ сывæллоныл аргъауын кодтой. Цалдæр аргъуаны къæсæрæй бахызтысты æмæ-иу лидзæг фесты æргъты тыххæй. Æппынфæстаг ссардтой, мин йеддæмæ сын кæм не слæууыд, ахæм бынат. Аргъауæггаг фидыны уæлдай аргъуаны мидæг зынаргъæй æлхæнын кæнынц дины чингуытæ, газеттæ, иконæтæ, цырæгътæ… Уымæй уæлдай адæм сæрмагонд асыччыты калынц мысайнæгтæ «Чырыстийы номыл». Боны дæргъы аргъуанмæ æппынкъаддæр пайда æрбацæуы дæс-фынддæс мины. Кæдæм цæуынц уыцы æхца? Æз никуы фехъуыстон уый, æмæ аргъуан сидзæрты йе зæрæдты хæдзарæн искуы баххуыс кодта.
Уæдæ мæнæ «пятидесятниктæ» кæй хонынц, уыдоны æмбырдмæ кæддæр бахаудтæн мæхæдæг дæр. Мæ журналисты цымыдис мæ бахаста. Æз уым цы федтон, уый хуымæтæг ныхæстæй зæгъæн нæй. Сæ лидер сценæйы лæууы æмæ æнæрлæугæйæ цыдæртæ дзуры, кувы, адæмы цырын кæны. Уыдонæй иутæ сценæмæ сгæпп кодтой æмæ сæ зонгуытыл æрхаудтой, иннæтæ, бандæтты æхсæнты цы ацæуæнтæ ис, уым слæууыдысты сæ зонгуытыл, сæ къухтæ хæрдмæ ивæзтой, афтæмæй еусар кодтой. Дингæнæгæн йæ ныхас куыд цырындæр кодта, афтæ тынгдæр богъ-богъ кодтой уыдон дæр. Æз фæтарстæн, дуары размæ мæхи аппæрстон, агæппæввонгæй слæууыдтæн æмæ сæм уырдыгæй дисгæнгæ кастæн. Афтæ мæм каст, æддейæ цы адæм вæййы, уыдонæй не сты, фæлæ цыдæр æнахуыр диссæгтæ. Уый фæстæ мæ зонгæйы федтон (уый дæр уыдонæй у), зæгъын, цæуыл фæеусар кæнут, æмæ, дам, сæ тæригъæдтæ фæсыгъдæг кæнынц. Омæ динæн ахæм цагъар куыд хъуамæ суай, ахæм тынг дæ куыд хъуамæ бауырна, æмæ еусайраг фæуай? Æз уый никуы бамбардзынæн. Æмбарын æндæр хъуыддаг. Стыр æхцатæ зилдух кæны дины сектæты.
Мæ сыхаг, маст бирæ чи федта, ахæм сылгоймаг сæм бацыд, кæд мæ мæ мæстытæ байрох уаиккой, зæгъгæ. Дыууæ цыды бакодта, дыууæ хатты дæр æмбырд кодтой æхца, ныхас цыд сæдæ сомтыл нæ, фæлæ минтыл — кувæндон, дам, саразæм нæхицæн. Дины хъузæттæ æз фæраздæронæй скъæфтой æхца æмæ сæ æвзæрст адæймаг æнæнымадæй йæ дзæкъулы калдта. Кæмæ нæ уыд, уый та фидарæй ныфс æвæрдта иннæ хатт æрбахæссынæй. Чидæр мын куыд загъта, афтæмæй «кувæндон» саразынæн æхца æмбырд цæуы арæх, æцæг сæ фæд кæм фесæфы, уый ничи зоны. Сæрæнтæ сын сæ бынат ссарынц. Нæ динты лидертæй бирæтæ ахæм хæдзæрттæ æмæ дачæты цæрынц, ахæм машинæтыл цæуынц, æмæ сæ мæгуыр лæг йæ фыны дæр никуы фендзæн.
Диссагыл дис ничиуал кæны, фæлæ бирæ фæхъуыды кæнын Еговайы æвдисæнты цардыл дæр. Мæнг дины кой нал кæнын, фæлæ хъæутæй горæтмæ къуыри æртæ-цыппар хатты цы сылгоймæгтæ æрбацæуынц, бон-изæрмæ уынгты чи цоппай кæны йæ чингуытæ хъаргæ, уыдонæн сæ хæдзæртты ницы куыст ис? Цымæ пайдадæр нæ уаид, уыцы сылгоймæгтæ сæ цæхæрадæтты дыууæ быны картоф йе къабуска куы ныссадзиккой, уæд? Æз уырнон нæ дæн, фæлæ мæ царды бонты сайдæй никæуыл рацыдтæн, никæй тæригъæды бацыдтæн. Куы мæ фæндид, уæддæр нæ базонин, уæд ма уыдон искæй уæлдай арвæй стъалытæ скъæфынц?
Уæдæ æз зонын дыууæ сылгоймаджы. Еговайы æвдисæнтæ уыдысты. Дыууæ иумæ горæты цалдæр ран фатертæ баххуырстой æмæ-иу кæйдæр хæдзæрттæ æрбауæй кодтой. Цыбыр рæстæгмæ дзæбæх æхца æрбамбырд кодтой. Базыдтой сæ æнæнхъæлæджы. Ныффæдис кодтой æмæ сæ аэропорты æрцахстой се ‘хцаты дзæкъулимæ, тахтысты фæсарæнтæм. Куыдæй æфтыд сæ къухы æмæ сын хæдзæрттæ уæй кæнынæн мæнг документтæ чи арæзта, уый тæрхондон рабæрæг кæндзæн, фæлæ ацы фæлитойтæ архайдтой Еговайы номæй, æмæ сыл адæм æууæндыдысты. Мæ бон æй бамбарын нæу, адæймаг чи хуыйны, уый афтæ куыд хъуамæ зæгъа, мæрдтæ райгас уыдзысты, зæгъгæ. Æнусты дæргъы чи фæмард, уыдон куы райгас уой, уæд кæм хъуамæ æрлæууой, зæххыл куы нæуал бацæудзысты, уæд?
Не ‘рвадæлты лæг амард, æмæ йыл бинонтæ хъынцъым кодтой. Сæ сыхæгты чызг, Еговайы æвдисæн сæм бацыд æмæ сæ сабыртæ кæны, тагъд æй фæстæмæ ардæм хъæуы, зæгъгæ. Чи амард, уый фырт ын афтæ зæгъы: «Æмæ дæ фыд Гиго ссæдз азы размæ куы амард, уæд цымæ нырмæ кæм ныффæстиат уыдаид?» Ноджы ма сæ ныхас у: «Дæ рус дын исчи куы ныццæва, уæд æм иннæ бадар, æхсæнгарз æмæ кард дæ къухмæ макуы райс». Æмæ нæм не знæгтæ куы æрбабырсой, уæд сæ къæхты бын атулæм, нæ зæххытæ сын сæ разæй скæнæм? Науæд-ма акæсут уынгтæм, бырондæттæм — Еговайы тыххæй кæй уадзынц, уыцы хъулон-мулон зынаргъ чингуытæ алы рæтты лæзæрынц. Уыдон бæсты, æвæдза, скъолайæн ахуыргæнæн чингуытæ рауадз, уæд кæуылты пайдадæр уаид. Аразæм аргъуантæ, мæзджыттæ, афтæмæй клубтæ, культурæйы хæдзæрттæ, библиотекæтæ та æхгæнгæ кæнæм.
Ныр мæ бафæрсын фæнды дингæнджытæн се ‘ппæты дæр: зæгъут-ма ирон адæмæн, æхсæнадæн кæд цы пайда фестут? Иууылдæр Хуыцау æмæ Чырыстимæ куы кувут, уæд алыхуызон цæмæн кувут æмæ хъуыды кæнут?! Адæммæ куы сидут, кæрæдзи уарзут, зæгъгæ, уæд уæхæдæг кæрæдзийæ уе сæфт цæмæ уынут?! Уыцы иу Хуыцау у, æмæ уæ алчидæр адæммæ сиды, цæмæй йыл баууæндæм. Кæцымæ дзы аздахæм не ‘ргом? Нæ чысыл республикæйы цæмæн хъæуынц 102 алыхуызон дины сектæтæ, конфесситæ, организацитæ: еговатæ, евангелисттæ, чырыстойнæгтæ, «пятидесятниктæ», кришнаиттæ, католиктæ?.. Цы пайда сты адæмы иудзинадæн, нæ фидæн фæхуыздæр кæнынæн?
Мæн арæх бафæрсынц, æппындæр дæ ницавæр дин уырны, зæгъгæ. Раст зæгъгæйæ, мæн атеистты рæнхъытæм ахæссæн ис, фæлæ мæ бынтон ницы уырны, зæгъгæ, уый дæр раст нæ уыдзæн. Æрмæст не ‘ууæндын дингæнджытæн сæ фылдæрыл. Фæлæ, бæгуыдæр, уарзын нæхи ирон æгъдæуттæ, стыр аргъ кæнын, нæ фыдæлтæ цы Хуыцаумæ куывтой, уымæн. Æмбæхсинаг нæу, нæ фыдæлты динæй дæр чидæртæ базар скодтой, сæрмагонд кувæндæттæ аразынц, приватизаци сæ кæнынц пайдайы охыл, уыцы худинаггæнджытæн Хуыцау тæрхонгæнæг уæд. Фæлæ уæддæр Фыдызæхх, мадæлон æвзаг æмæ динæн ивæн нæй, цавæрфæнды куы уой, уæддæр. Нæ фыдæлты дин, искæй уырны æви нæ, уæддæр нæ истори, нæ монон культурæ у, нæ удварны хæзна у, æмæ сæ хъæуы нымайын. Мах хуызæн чысыл адæмыхаттæн сæхи дин, сæхи æвзаг, национ цæсгом куы нæ уа, уæд сын æнæ фесæфгæ нæй. Фæлæ уæддæр иунæг динæн дæр цагъайраг хъуамæ ма суай. Стæй дын ницавæр Хуыцау æрæппардзæн æнæкусгæйæ исты.
Шамилы ныхæстæй райдыдтон æмæ уыдонæй фæуыдзынæн: «Дуне фервæзын кæндзысты æрмæстдæр фæллой, ахуырад, фидауц æмæ уарзт».

ДЖУСОЙТЫ Нинæ,
УФ-йы Журналистты цæдисы уæнг

Комментарии

asolbr0og4, 11:02, 21 Дек. 2016

<a >noroxin</a> <a >continue</a> <a >drug abilify</a> <a >albendazole</a>

Добавить свой комментарий

Ваше имя:
Код:
Комментарий: